Menu

Een nieuwe soort per dag (06-07-2020)

Na een wekenlange droogte had het dan eindelijk weer geregend, en verschenen hier en daar weer paddenstoelen. Omdat het mogelijk de laatste regen voor een hete zomer was, leek het verstandig om het Leeuwarder bos in een weekeinde twee keer te bezoeken. Hoewel er geen overdaad aan paddenstoelen was, leverde noest speurwerk toch twee nieuwe soorten voor het Leeuwarder bos, en zelfs voor Friesland, op.

Ga naar...

Roesten in de droogte (29-06-2020)

De afgelopen weken waren door de droogte nauwelijks paddenstoelen te vinden. Roesten lijken wat minder gevoelig voor droogte. Daarom ging Frans Ozinga op pad om een nieuwe soort voor zijn roestenlijst te scoren. Vorige maand had hij al de akkerdistelroest (Puccinia punctiformis) gevonden, nu ging hij specifiek op zoek naar de vederdistelroest.

Ga naar... de vederdistelroest.

Met slakkengang naar 350 (21-06-2020)

Tot nu toe zijn 347 soorten in het Leeuwarder bos gevonden. De verwachting is, dat in 2020 het aantal gevonden soorten de 350-grens zal passeren, maar door de droogte was het slecht gesteld met de (voorjaars)paddenstoelen in Friesland, en dus ook in het Leeuwarder bos. Waarschijnlijk zal dit moment pas in de herfst plaatsvinden.

Vanaf april 2017 zijn bijna maandelijks excursies in het Leeuwarder bos gehouden. Verder zijn de gegevens aangevuld met losse waarnemingen. Van de 347 soorten zijn 147 (42 %) slechts één keer gemeld. Driekwart van het aantal soorten is minder dan vijf keer gemeld. Voor veel paddenstoelen lijkt dus te gelden, dat je vooral geluk moet hebben om ze te zien, of dat je stomweg veel op pad moet gaan om je kansen te vergroten.

Gelukkig zijn er ook nog 36 soorten die tien keer of vaker zijn gezien, en dus algemeen voor het Leeuwarder bos lijken. Enkele hiervan zijn aan de fynsten toegevoegd:

De geur van roest (07-06-2020)

Roesten zijn meestal niet gemakkelijk te determineren. Naast plantenkennis heb je nog kennis van de levenswijze en de verschillende stadia van roesten nodig, en bovendien is een microscoop onontbeerlijk voor een juiste determinatie. Gelukkig bestaat er een roest voor beginners. De akkerdistelroest heeft zo'n kenmerkende geur, dat deze al genoeg is om de roest op naam te brengen.

Ga naar... de akkerdistelroest.

Kapjesmorielje in Leeuwarden (09-04-2020)

kapjesmorielje (©Ronald Beuker)
De kapjesmorielje in de Hooidollen
(©Ronald Beuker)

Sommige paddenstoelen vinden de stad een prima omgeving om te leven. Eén daarvan is de kapjesmorielje. Deze fraaie paddenstoel blijkt in Friesland vooral in parken in Leeuwarden, Sneek en Harlingen aangetroffen te zijn. In 1993 was de kapjesmorielje al tweemaal door Herman Sieben in Leeuwarden gevonden.

Na bijna drie decennia is deze soort opnieuw in Leeuwarden gemeld. Begin april 2020 vond Ronald Beuker in de Hooidollen tussen de stoeptegels een fors exemplaar. Normaliter heeft de kapjesmorielje een vrij slank uiterlijk met een bruin tot zwart, kegelvormig kapje, maar het bovenste gedeelte van dit vruchtlichaam was eivormig, zoals bij de gewone morielje.

Maar tussen de beide soorten verschilt de honingraatstructuur van het bovenste deel. Het belangrijkste verschil is, dat de ribben bij de gewone morielje altijd licht gekleurd zijn, bij de kapjesmorielje zijn deze donker.

Ga naar... de kapjesmorielje.

Een opvallende roest op kegels van fijnspar (27-03-2020)

In de wintermaanden vallen vaak hele andere soorten opeens op, zeker als je aandachtig afgevallen kegels van naaldbomen gaat bekijken. Zo ontdekten Frans Ozinga en Tsjepke van der Honing op drie verschillende plekken de fijnspar-prunusroest, een soort die volgens de verspreidingsatlas nog niet in Nederland gevonden leek te zijn. In de literatuur bleken echter al twee Nederlandse vondsten geregistreerd te zijn. Voor Friesland was het wel de eerste melding.

Ga naar... de fijnspar-prunusroest.

Paddenstoel van het jaar 2020 (23-02-2020)

Evenals in 2019 is de heideknotszwam ook in 2020 paddenstoel van het jaar. Reden hiervan is dat landelijk gezien in 2019 weinig meldigen van deze soort zijn binnengekomen. In Friesland wordt de heideknotszwam jaarlijks vijf tot tien keer gemeld. Hij verschijnt zeer trouw op zijn vast standplaatsen in ondermeer Bakkeveensterduinen, het Katlijker schar en de Schapedobbe.

Ga naar... de heideknotszwam.

Op de achtergrond blijven (21-02-2020)

De roze peutermycena doet er alles aan om op de achtergrond te blijven. Slechts enkele millimeters groot heeft hij een verborgen bestaan in de strooisellaag op afgevallen eikenbladeren. De tweede vondst van Friesland was dan ook vooral een toevalstreffer.

Ook de plooirokmycena is een vrij onopvallende mycena. Na 2017 lijkt deze soort weer naar de achtergrond verdwenen te zijn, en is sinds 2017 het aantal meldingen op drie blijven staan.
Ga naar...

Een tweede soort op naald (05-02-2020)

Je denkt er niet zo snel aan, dat op smalle dennennaalden ook paddenstoelen groeien. De dennenspleetlip was in Friesland al op diverse plekken gevonden. Frans Ozinga ontdekte na microscopisch onderzoek een andere soort spleetlip op dennennaalden. Deze bleek nieuw voor Friesland te zijn.

Ga naar... de grijze spleetlip.

35 nieuwe soorten in Leeuwarder bos (05-02-2020)

Ook in 2019 is het Leeuwarder bos maandelijks op paddenstoelen onderzocht. Iedere maand werden er nieuwe soorten voor het Leeuwarder bos gevonden, wat het totaal aantal nieuwe soorten in 2019 uiteindelijk op 35 bracht. En het einde is nog niet in zicht, tijdens de eerste excursie in 2020 werd weer een tweetal nieuwe soorten ontdekt.

Ga naar...