Menu

De Marswal (Rohel) (17-12-2017)

Aan het Tjeukemeer ligt in de buurt van Rohel het natuurgebied De Marswâl. Het toegankelijke deel bestaat uit een dijk met grasland, en langs de oever staan bosschages met ondermeer els en wilg. Uit het gebied waren geen recente gegevens omtrent paddenstoelen bekend, een extra reden voor de werkgroep om het gebied op 4 november 2017 te bezoeken.

Tussen het hoge gras werden al vrij snel de eerste soorten paddenstoelen gevonden. De slanke kopergroenzwam (Stropharia pseudocyanea) is een kenmerkende soort voor min of meer schrale graslanden en is in Friesland vrij zeldzaam. Op een smeerwortel werd de smeerwortelmycena (Hemimycena candida) ontdekt, met zes meldingen in Friesland nog steeds een zeldzame soort. Beide soorten lieten al blijken, dat het een excursie met bijzondere soorten zou worden.

De bruine satijnzwam (Entoloma sericeum) bleek één van de talrijkste soorten langs de dijk te zijn. Daartussen werd de eerste wasplaat gevonden. Omdat de hoed niet duidelijk geschubd was, werd enige tijd over de wasplaat gediscussieerd, maar het kon niets anders dan het gewoon vuurzwammetje (Hygrocybe miniata) zijn. Een paar meter verderop werd het hoogtepunt van het eerste deel van de excursie gevonden: aardtongen. Aardtongen zijn een lastige groep waarvan de soorten het beste nog via de sporen gecontroleerd kunnen worden. Het bleek om twee soorten te gaan: de kleverige aardtong (Geoglossum glutinosum) en de fijngeschubde aardtong (Geoglossum fallax).

Excursie Marswal (©Sjoerd Greydanus)
Smeerwortelmycena, de kleverige aardtong en gekraagd breeksteeltje
(©Sjoerd Greydanus)

In het tweede deel van de excursie werd langs de oeverbosschages gelopen. Uit de bosjes viste Gosse Haga een prachtig teer paddenstoeltje dat vooral met zijn fraai opstaande ring pronkte. Een ieder met camera wilde dit geringde breeksteeltje fotograferen. Geringde breeksteeltjes zijn een groep van nauw verwante soorten die alleen microscopisch onderscheiden kunnen worden. Hier ging het om het rimpelig breeksteeltje (Pholiotina rugosa).

Als zijnde de tweede melding in Friesland leek het rimpelig breeksteeltje het toppunt van de excursie te worden, maar een tiental meters later werd het overtroffen door een soort mini-wasplaatgrasland. Bij elkaar in de buurt stonden een viertal wasplaten: het gewoon vuurzwammetje en de elfenwasplaat (Hygrocybe ceracea) behoren tot de algemenere wasplaten in Friesland; de slijmwasplaat (Hygrocybe laeta) en de verblekende wasplaat (Hygrocybe vitellina) zijn zeldzamere wasplaten.

In totaal werden 48 soorten aangetroffen, waaronder:

Groene Ster (Leeuwarden) (18-10-2017)

Voor het tweede achtereenvolgende jaar hield de Paddenstoelenwerkgroep een excursie in de Groene Ster. Op zaterdag 7 oktober 2017 verzamelde zich een grote groep werkgroepleden op de parkeerplaats, ondanks het slechte weer en de grote kans op regenbuien later op de ochtend. Voor Omrop Fryslân was de excursie in Leeuwarden een uitgekiende gelegenheid om een sfeerreportage over de Paddenstoelen Werkgroep Friesland te maken. De reportage is op de website van Buro de Vries te beluisteren: Hûnderten poddestuollen yn de 'Groene Ster'.

Doordat het halverwege de ochtend zwaar begon te regenen, werd de excursie vroegtijdig afgebroken. Desondanks was een soortenaantal hoog, negenentachtig soorten waarvan een twintigtal nieuw voor het gebied.

De eerste, nog niet eerder in de Groene Ster gevonden soort stond direct aan de parkeerplaats onder een jonge eik. De kaneelboleet (Gyroporus castaneus) is weliswaar geen zeer zeldzame soort, maar lijkt in Leeuwarden toch de uiterste grens van zijn leefgebied bereikt te hebben. De kaneelboleet komt in Nederland vooral op de pleistocene zandgronden van Drenthe en Zuidoost-Friesland voor. Hier ging het om een zeer jong exemplaar. De holle gekamerde steel, die ook al aanwezig is in jonge exemplaren, maakt het onderscheid met een jonge eekhoorntjesbrood gemakkelijk.

Bij elkaar in de buurt groeiden twee lichtbruin gekleurde bekerzwammen. Eén van deze bekerzwammen bleek bij nader inzien een hazenoor te zijn. De bekers waren diep ingesneden, en met een steel waren de bekers verankerd in de grond. Het leemkleurig hazenoor (Otidea alutacea) is in Friesland nog slechts een vijftiental keren aangetroffen. De andere bekerzwam was de bleekbruine bekerzwam (Peziza repanda), ook een soort die zeer zelden in Friesland wordt gemeld. Mogelijk speelt hierbij een rol, dat bruingekleurde bekerzwammen op zicht al snel de bruine bekerzwam worden genoemd.

panterchampignon(©Sjoerd Greydanus)
De panterchampignon
(©Sjoerd Greydanus)

De mooiste vondst van de dag was een grote groep champignons met fraaie, bruingeschubde hoeden, een opvallend forse gestreepte ring en witgemarmerde stelen. Champignons zijn altijd zeer lastig op naam te brengen, en hoewel met duidelijke kenmerken deden de champignons bij niemand een belletje rinkelen. De algemene schubbige boschampignon leek als naam al direct af te vallen, omdat de champignon bij beschadiging nauwelijks rood verkleurde. Determinatie met de microscoop leidde relatief gemakkelijk naar de panterchampignon ( Agaricus brunneolus). De panterchampignon heeft zich recentelijk zeer snel in Nederland uitgebreid. Net zoals bij vele andere soorte is de verspreiding vanuit het zuiden van Nederland begonnen. In Friesland is de soort nog steeds relatief zeldzaam, waardoor deze opvallende champignon nog niet direct herkend werd.

Mem Wedmanpaad (Buitenpost) (12-10-2017)

Op 23 september 2017 hield de Paddenstoelen Werkgroep Friesland een excursie in de Wâldmieden. De route volgde grotendeels het Mem Wedmanpaad. Het Mem Wedmanpaad leidt door een natuurgebied, waarin veenputjes zijn hersteld. Natte elzen- en wilgenbosjes, rietland, veenmos kenmerken het gebied. Wat paddenstoelen betreft was er in de Wâldmieden nog weinig bekend. Een grote groep werkgroepleden was gemotiveerd om daar in één klap verandering in te brengen.

Aan de eerste vondst werd al snel duidelijk met wat voor soort gebied de werkgroep te maken kreeg. De bleke elzenzompzwam (Alnicola escharoides) stond in groepjes door het gehele gebied verspreid. In het eerste gedeelte van het gebied werd vooral het elzen-wilgenbosje onderzocht. Ook het oorzwammetje dat hier gevonden werd, heeft een voorkeur voor vochtige, voedselrijke bosjes. Het bleek oorzwammetje (Crepidotus caspari) is in Friesland slechts een vijftiental keren waargenomen. Overal waar wilg staat wordt ook het wilgenschorsschijfje (Diatrype bullata) gevonden. Verder werden in het bosje diverse houtzwammen gevonden, waaronder de bloedende buisjeszwam (Physisporinus sanguinolentus) en het bootsporig vliesje (Athelopsis lembospora).

paddenstoelen excursie(©Sjoerd Greydanus)
bleke elzenzompzwam, bloedende buisjeszwam, hazelaarschijfzwam
(©Sjoerd Greydanus)

Het tweede gedeelte was een nat rietlandschap, met hier en daar veenputjes. In het riet werd op verschillende plekken het rietwieltje (Marasmius limosus) gevonden. In de veenmosputjes met veenmos had het veenmosvuurzwammetje (Hygrocybe coccineocrenata) al een groeiplek gevonden.

Ook deze keer werd de werkgroep niet teleurgesteld. Een onbekend terrein levert vaak onbekende of nieuwe soorten op. Dit keer was het zelfs goed raak: de elegante champignonparasal (Leucoagaricus melanotrichus) is de eerste vondst van Friesland. Daarnaast werd op els de hazelaarschijfzwam (Encoelia furfuracea) gevonden, een soort die slechts een tweetal keer in Friesland is doorgegeven.

Uiteindelijk werden 52 soorten geregistreerd.