Gelukkig was de dooi een week voor de excursie ingevallen, en na een relatief zachte week lag er in het Zomerhuisbos geen sneeuw meer en waren de paden goed begaanbaar. Wel moesten vijf deelnemers voorzichtig zijn bij het afdalen van de helling naar de rand van het bos, waar de in plassen liggende stammen en takken de meeste paddenstoelen opleverden.
De eerste soort viel direct op. Het ruig elfenbankje (Trametes hirsuta) vormde een lange rij van vruchtlichamen op een forse stam. De behaarde vruchtlichamen zijn vuilwit gekleurd, maar komen er langzamerhand door algengroei groen uit te zien. Na de eeuwwisseling is het aantal meldingen van dit elfenbankje sterk toegenomen. En, zoals nu blijkt, er komen nog steeds nieuwe vindplaatsen bij, want dit is de eerste melding in het Zomerhuisbos (foto 1).
Om de volgende soort te vinden was meer speurwerk nodig. Bijna onopvallend groeiden gerimpelde mosoortjes (Arrhenia retiruga) op het mos. Het gerimpeld mosoortje verschijnt vaak van de vroege tot de late winter. Deze soort prijkt regelmatig op één van de lijstjes van de winterexcursies van de werkgroep (foto 2).
Traditioneel houdt de werkgroep in de winter een kelkzwammenexcursie. Deze excursie was niet als zodaning bedoeld, maar had acheraf gezien wel zo aangekondigd kunnen worden. Op het afgevallen wilgenhout groeiden enkele exemplaren van de krulhaarkelkzwam (Sarcoscypha austriaca). Net zoals in de Froskepôlle bij Leeuwarden is het Zomerhuisbos ook een vaste stek voor deze kelkzwam. Ieder jaar kunnen hier vruchtlichamen worden aangetroffen (foto 3).
De platte tonderzwam (Ganoderma lipsiense) komt overvloedig voor in het Zomerhuisbos. Meestal wordt er vrij weinig aandacht aan deze soort besteed en wordt hij zelfs op grote afstand genoteerd. Dit keer kregen enkele exemplaren wel volle aandacht, omdat ze van onderen fraai met tepelgallen waren bezet. Voor meer informatie omtrent deze gallen, zie: platte tonderzwam (Ganoderma lipsiense) (foto 4).
Een goede mycoloog is in het bezit van veel optiek. Niet alleen een inslagloep en een microscoop behoren tot de standaarduitrusting, maar ook een verrekijker of telescoop hoort daarbij. Ver in het bos waren op een berkenstam een groepje zijdelings gesteelde paddenstoelen te zien. In eerste instantie leken deze onbereikbaar door de diep ogende plassen. En dus kwam de verrekijker tevoorschijn. Een ieder was het ermee eens, dat het om de groene schelpzwam (Sarcomyxa serotina) ging. Later werd dit van dichtbij bevestigd, want de plassen waren minder diep dan ze leken (foto 5).
Zoals gezegd waren de houtzwammen ver in de meerderheid van de gevonden soorten. De peksteel (Polyporus badius) heeft taaiere vruchtlichamen die wisselingen in het weer een poos kunnen doorstaan (foto 6). Verder werden nog veel korstzwammen aangetroffen waaronder enkele, voor Friesland zeldzame soorten, zoals de priemtandjeszwam (Hyphodontia arguta), de melige urnkorstzwam (Sistotrema brinkmannii) en het gladsporig dwergkorstje (Trechispora cohaerens).
En ook nu werd de voor Friesland zeldzaamste soort aan het einde van de excursie gevonden. Een klein groepje paddenstoelen waren met hun steel aan afgevallen, rottende bladeren gehecht. De hoed was bleek, enigszins glanzend en de plaatjes waren min of meer breed aangehecht. Verder had de steel een vaag ringetje. De eerste gedachte was een verbleekt gewoon donsvoetje (Tubaria furfuracea), een soort die al eerder was aangetroffen. Voor paddenstoelen die aan niemand bekend voorkomen, biedt de app Obsidentify uitkomst. Met vrij grote zekerheid gaf de app als resultaat: donsvoetbundelzwam (Meottomyces dissimulans). De donsvoetbundelzwam staat als zeldzaam te boek, en in Friesland is het aantal meldingen nog beperkt tot zeven kilometerhokken (foto 7).
Met drie nieuwe soorten voor het kilometerhok konden de vijf deelnemers op een mooie eerste excursie van 2026 terugzien.
Enkele waargenomen soorten...
| Statistiek | |
|---|---|
| Peildatum: | 17 januari 2026 |
| Kilometerhok: | 208-594 |
| Aantal deelnemers: | 5 |
| Aantal soorten excursie: | 27 |
| Nieuw voor kilometerhok: | 3 |
| Totaal kilometerhok: | 303 |
